کیاسه

باسلام و سپاس از شما که اوقات گرانبهای خود را صرف بررسی  سایت می کنید

این سایت ،  روستای   کیاسه  اشکور گیلان  رامعرفی می کند  و گذشته رابه حال پیوند می دهد

وگذری به   اشکور  خواهم داشت 

کیاسه درمنابع مختلف زیرکی معنی شده است .  درلغت نامه دهخدافقط گفته شده دهی دراشکورپایین .

روستایی قدیمی ، بهشت فندق ، روستای جنگلهای خالص ممرز وراش ، روستای  استادان آهنگر ( بهترین سازندگان داس درشرق گیلان و اشکورات ودیلمان قبل از ۵۰ سال پیش ) و تولیدکننده عمده باروت درگذشته نزدیک ، روستای درختان بلندسپیددار( ایسبی دار) ، روستایی باتنوع انسانی 

قدیمی ترین سند متعلق به نوشته ای ازکتاب تاریخ گیلان و دیلمستان نوشته میرظهیرالدین مرعشی است ( سلطان علی میرزا در سال ۸۸۵ هجری قمری از لوسن حرکت  کرد یک شب در قریه کیاسه ماند و سبس به چاکرود رفت ) . جمعیت آن امروزه ، کمترین، دی ماه ، حدود ۸۰ نفر ، بیشترین ، شهریور بیش از ۱۰۰۰ نفر است . درگذشته درامداصلی شان شامل دامداری ، گندم ، جو ، لوبیا ، فندق و غیره بود اما امروزه درامد مردم فقط فندق است . جالب است بدانیم که تمام خانواده ها جنگل خصوصی داشتند . قد مت کیاسه  به صدهاشاید هزاران  سال برمی گردد .آثار بدست آمده این مدعارا ثابت می کند. امروزه اکثر باغ ها به دست نسل بعدی افتاده و باغ ها به قطعات کوچکتر تقسیم شده است . درماه شهریور قیل و قال داخل باغ ها زیاد است . به علت نابودی دام ها دیگر کود حیوانی بکار گرفته نمی شود و نسبت به سالیان پیشین تولید محصول فندق کاهش پیدا کرده است .ازمکانیزه کردن باغها هم فعلاخبری نیست . 

بهار کیاسه

 اقوام وطوایف کیاسه

کیاسه شاید تنهاروستای ۷۲ ملت اشکوراست .تنوع قومی وطایفه ای درکیاسه زیاداست ازجمله : محسنی ( یاپلامی دارای بیشترین جمعیت ) ، لاتی (‌لات رودخانه یابه روایتی لات رودبار ) حسین خانی ، رشوند ( طایفه ای ازرودبارالموت ) ، رودباری ( غیررشوند ) برمکوهی ، اکبرآبادی ، توسه چالکی  ، یشلمانی  ، ایراکجی ، ریابی ، نسامکوهی ، زنشی ، ایرمحله ای ، متلاکوهی ، صمدآبادی ، وگل خانه ای ، لسبویی ، بلکوتی ، شوکی ، هلوبن دره ای ، دیلمی ، تلابنکی ، شاهی جانی ، سیارستاقی ، خانه سرکی ، پینوندی ، گیلایه ای ، سادات رودباری (‌ موسوی و شعبانی ) رضامحله ای ، شبخوصلاتی ، طالقانی و قوچانی بنا به روایتی ، سجیرانی ، لوم بشکست ، طایفه آهنگر( طایفه قدیمی کیاسه ) , زین العابدینی .  همین امر باعث تنوع لحجه وتاحدی تفاوت فرهنگی درروستا شده است . والبته نشان از مهاجرپذیری روستادارد . غالبا خصوصیاتی رابه طایفه هانسبت می دهند 

پراکندگی جغرافیایی شامل جیرمحله ،‌جورمحله ، ایسرمحله ، اوسرمحله ، تلاسن دشت ، دوآب ( کوله چاکه ) ، هردورود ، کوجی ، مازگه وبونان می باشد 

موقعیت جغرافیایی:

 گیلان،رودسر،رحیم آباد  :  از پلورود بالا میرویم بعد از گرمابد شت به سی پل می رسیم در این محل دو شاخه کاکرود وتولا روخانه پلورود را تشکیل می دهند. ( راه هزاران ساله ) از تولاروخانه که بالا رویم به جیرتوله ، جورتوله،ریاب، بعد به کیاسه می رسیم این مسیر مالرو بود که صدها یا هزاران سال مردم از این مسیر رفت و آمد داشتند . اما امروزه از رشت به کیاسه  ۴ راه وجوددارد

احتمالا ازکیاسه تانزدیکترین جاده ماشین رو تا سال ۱۳۵۵ حدود ۷۰ کیلومترمی شد 

 ۱ – رشت ، سیاهکل ، دیلمان ، کیاسه ، ۱۳۰ کیلومتر

 ۲ – رشت ،  رودسر ، گرمابدشت ، شوک ، چاکرود ، کیاسه ۱۶۰ کیلومتر

 ۳ – رشت ، رودسر ، گرمابدشت ، شوییل ، کیاسه ۱۴۰ کیلومتر .

۴ – رشت ، رستم آباد ، دیلمان ، کیاسه ، ۱۲۰ کیلومتر

اما از قزوین :

۱ – قزوین ، رازمیان ، هیر ، سپارده ، گرمابدشت ، کیاسه ۱۷۰ کیلومتر

۲ – قزوین ، رازمیان ، انبوه ، کمنی ، گیلارکش ، کارسن ، چاکرود ، کیاسه۱۵۰ کیلومتر

 ۳ – قزوین – رستم آباد – دیلمان – کیاسه ۲۷۰ کیلومتر

۴ – قزوین – لوشان – جیرنده – کلیشم – پیرکوه – کیاسه ۱۷۰ کیلومتر

 ۵ – قزوین ، رشت ، رودسر ،‌ شوک ، چاکرود ، کیاسه ، ۳۴۰ کیلومتر

۶ – قزوین ، رشت ، رودسر ،‌ شوئیل ، کیاسه ، ۳۲۰ کیلومتر

۷-  قزوین ، رازمیان ، کمنی ، وربن ، مازگه ، کیاسه ۱۲۰ کیلومتر(نزدیکترین)

 ارتفاع کیاسه از سطح دریا ۱۱۱۵مترازرودخانه لکاکش تا حدود ۲۰۵۰مترامام زاده هاشم .وارتفاع کیاسه ، جیرمحله ۱۳۱۱ مترو جورمحله ۱۳۸۷ متراست با میانگین ۱۳۵۰ متر  و میانگین ارتفاع ملک روستا ی کیاسه ۱۵۸۲ متر است که تقریبا می شود همان ۱۶۰۰ متر

امام زاده هاشم : بلند ترین نقطه کیاسه

همسایگان :

از شمال : اکبرآباد ، صمد آباد ، وگل خانی

از جنوب : وربن ، سورتله ، راسران 

ازشرق : برمکوه ، ایرمحله ، شهرک

ازغرب :  ریاب ، نسامکو ، پینوند ، توسه چالک ، ایراکی

زمستان یابهارکیاسه

تاریخی :

 روستایی بسیار قدیمی و ریشه دار، درکتاب تاریخ گیلان ودیلمستان نوشته میر ظهیرالدین مرعشی از سرداران سلسله سادات کیایی حدود  ۶۰۰سال پیش از این روستا نام برده شده است  .(سلطان علی میرزا در سال ۸۸۵ هجری قمری از لوسن حرکت  کرد یک شب در قریه کیاسه ماند و سبس به چاکرود رفت )نقل از همین کتاب

 سنگهایی که در دیواره دره دیده می شود دیوار قدیمی ساختمان است !این دره در انتهای روستا قرار دارد . لازم به یاد آوریست که حدود ۱۰۰ سال پیش اصلا این دره وجود نداشت !! وبعدها در اثر نابودی جنگلهای بالای روستا این دره پدیدارشد !!

بخشی از بافت قدیمی کیاسه که در زلزله ۶۹آسیب کمتری دید

طبیعت :

کیاسه جنگل فندق است این جنگل از حدود ۵۵ سال پیش با احداث نهر آب شکل گرفت در بالادست ، جنگل راش ، در پایین دست جنگل ممرز و بعد از راش مرتع وجوددارد اما گندم زارها و علفزارهای وسیع ، رودخانه  وصخره های وسیع هم زینت بخش طبیعت کیاسه می باشد . بیش ترین فندق در بین روستاهای ایران در همین روستا تولید می شود .امروزه از کشتزارهای گندم و جو خبری نیست !!

باران تیر ماه تازه قطع شده است .

 از نظر  دید نیها و مناظر طبیعی بسیار متنوع است . روستایی که دارای رودخانه، جنگل راش ، بلوط ،ممرزوانواع دیگر گیاهان ،صخره های وسیع ،غار،باغهای وسیع فندق ،آبشار ، مزارع گندم وجو ، علفزارهای وسیع ، مراتع بزرگ ، فراوانی انواع فسیل ها ،و غیره است . در بین درختان فندق درخت اسبی( سپید دار ) زیاد دیده می شود که معمولا روی مرزکاشته شده است من این درخت را در جنگلهای چمستان نور در مازندران دیده ام در بین درختان فندق درختان میوه دیگری نیز دیده می شود، از قبیل : زردهلو،قزوینی هلو،خرماهلو، سیاهلو ،سنگورهلو، بورهلو، قیسی،آشتالو،اخته ذغال،گرکن (گردو) ،خوج،گلابی،سیاانگور ، انگورسفید،آلبالو،گیلاس، به …….

لات کیاسه : باغ و رود خانه کنار هم

​

فسیل گیاهی در کیاسه . نزدیک گردنه اکبر آباد

رو به دشت گیلان

پوشش گیاهی :

 از کف رودخانه تامنطقه چراگاه به نسبت ارتفاع بیشترین پوشش گیاهی به شرح زیر است : (نام به زبان محلی است وامید وارم بعدا عکسی از هر کدام در سایت قرار   داده شود ) ازجمله: توسه- شرم (ممرز)- مازی (بلوط)- اج(انجیری)- سیاشرم – هربو(گلابی وحشی)- کونوس-میارخ- کلکوم- بور- تلیک- بولوش- لی- بیرمیشک(بیدمشک)- میالسک (زرشک سیاه وسفید) – راش – سروکوهی – بعد مرتع ،……….

هربو (گلابی وحشی) جالب است که هیچ درخت هربویی با دومی هم نوع نیست !

اواسط شهریور . مسیر کیاسه به لات (برگهای ایسبی )

و از همین جا یک ماه قبل تر

روبروی کیاسه پایین دست ممرز و بالا دست راش

مردم شناسی : 

سه گروه درروستا ساکنند:

 ۱ –  عباس قلی بیک ( عباس پولکی ) :

 ساکنان قدیمی ودایمی صاحب زمینهای مرغوبترمرکزیازلاسوزصمدآبادتاارچال مازگه  از جمله علفزارها زمینهای زراعتی غالبا ساکن پایین محله اهل مکتب و حرفه های گوناگون از جمله آهنگری ، دکانداری وغیره بودند .

یکی از کوچه های عباس قلی

۲ –  حسین خانی : 

 صاحب زمینهای  زراعتی وجنگلی بخش غربی غالبا ساکن بالا محله بنا به روایتی از سرزمین دیلمان آمده اند لهجه آنها هنوز هم به دیلمیها ومردم شاه جان شبیه است .  بیشتر دامداربودند  و ییلاق قشلاق می کردند واهل بزم ورزم . بسیار زودجوش و خونگرم

کوچه ای از حسین خانی

۳ – آغفوری :  

 صاحب زمینهای زراعتی وصخره های بخش شرقی غالبا ساکن بخش غربی روستا . می گویند ازخورگام رحمت آباد رودبار آمده اند . تاحدی لحجه رودباری دارند. استاد زراعت وتقریبا همگی دارای زبان فصیح و گویا و شوخ طبع

ویک محله آغفوری

نام هرسه گروه از نام اربابان صاحب زمین ، یارئیس طایفه گرفته شده

اسامی زمینهای بخش عباس قلی :

لات – پرد سرلاته – کدوسین – کد وسین گلو – لرده  – چورسر – چروم زیمی –  هربوبون – پلوم چال ـ  راشخونه سر – میزبیراهیم چور –  هربوبن – چارشریکه – اورسره دشت – راش مالگه ـ آوخورن – رجبعلی  چور – قبرسان تاک – عوضعلی زیمی کر – پلوم چال – ایشه سر – فتیل نیسی – دارکله – یوسف خونه مقر – کولاگاردن – جیرخونابن-تادون دارکش- سارسرینگه  – کلا – سلغوز – دارکله – واشبون کلا – ا یسبی داربون – لاسوز د شت – سیا د شتی کند سر –  نودره کش – کورای سر – وره خو سن – کودادرالک – گلیم بها ـ  غلام چور ـ میله ـ پنیوندروخانه – پری بیجه دار ـ کلجه پشته – ……..

اسامی زمینهای بخش حسین خانی :

 سراسر – ورکی کره – تلا سند شت – هسی کش – گره  زیمی – موسا اسیه سر – پیلا چوری تاک –  جارسر – جارسرپشت – کند سر –  تله سر – تله بن – جیر پشته – کولو ور کش تله – چا کون کش –  ارچا ل – بونا  ن – پوتو نوک چا له ی قلت – گیژ گوم دره –  آسید ها شم – لشکوم – جیر ما زی چا له –  جور ما زی چا له – آ لو فک د ره –  سرخ تلا بن – نقار تله سر – نمته کش – خرمن سو رای سو – حیدره تله کر – پنجه سنگه – پلا چور تاک – تول چشمه – گنج خا ن چشمه – مالک چشمه – بز تلابن – پنیوت روخونه – آ خرا کونی توسه – سیا گولنگه – واجار کش – دودران – پیلادره – سودراکون – جور سومورد ون – جیر سومورد ون – جیر لکا کش – جور لکا کش – دو آ ب – انا رتله – با با ی تلا بن – کوووکره – چفته سنگ کون – حیدری تلابن – بلت بری زیمی – واچین سو – شرمی سو ـ کلاگاردن – سیاراپشتان – پسخونی – هسی کش – ………

 اسامی زمینهای بخش آغفوری :

 کومراکر – کشک – کشک سو – جیر ممبره سو – جور ممبره سو- اکبرآبا د سو – کو گیلی – پیلا کند سر – کشکی چال – شرزیمی – گرمای سر – سفیدگل – ………

اطراف کیاسه :

۱ – مازگا : 

 ۱۰ خانواده به صورت پراکنده ساکنند.

مازگا ی زیبا علفزار کیاسه  .عکس از گردنه اکبر آباد

مازگا .چوروم زیمی دشت .روبه رودخانه کیاسه

۲ – دوآب :

 از تلاقی کیاسه رو خانه و پینوند روخانه تشکیل می شود.شامل دو بخش :  الف ) هردورود یا د و آب.  ب )سیاگو لنگه یا کوله چاکه. ۵ خانواده در آن ساکنند .

 ۳ – کوجی : 

 ۴ خانواده شامل ۷ نفر دراین روستای کوچک و دلنشین وزیبا ورویایی ساکنند  . دیگر از آن قیل وقال قبلی خبری نیست مثل همه جا.بقول آقای سلیم علی بابایی هیسم ولی بد هیسم. ( هستیم اما بد !! هستیم )

کوجی . روستایی که در آن کلمه آرامش را می توان به خوبی حس کرد .

۴ – بونان :

 بزرگترین مرتع کیاسه دارای جنگل راش بی نظیر .تا۳۰ سال پیش۶خانواده شلوغ وپرجمعیت در آنجا ساکن بودند ومحل چرای صدها راس گوسفند و بز و گاو واسب بود ومحل زندگی گرگ و پلنگ و یوز پلنگ وخرس وخوک وغیره بوده و هست . البته الان از دام و انسان خبری نیست .!!!

بونان آخر اردی بهشت

بونان و مازگا وآستانه سو و بخشی از ملک برمکوه .همه جنگل راش است .

بافت اجتماعی اشکور و کیاسه :

لازم است با دو کلمه گالش وکلاهی آشنا شویم .

  گا لش:  تعاریف گوناگون دارد

 گالش به گوسفند چران ، بز چران و گاو چران گویند .(چوپان)

به کلیه دامداران ییلاق قشلاق نشین (کوه – گیلان ) .

به ساکنان کوههای البرز از قله درفک دیلمان تا کوههای ساری مازندران را گالش می گویند     (مازندرانی به گالش ، گالوش می گویند )

اهل بزم و رزم ، با نشاط ، مهربان و بسیار خونگرمند . لهجه گالشی بسیار شیرین واصیل  است .در حال حاضر مردم روستاهای شاه جان این لهجه را خوب حفظ کرده اند . لازم به یاد آوریست که موسیقی شرق گیلان فقط در انحصار گالشهاست وهمچنان در حفظ و توسعه آن میکوشند .خانواده های بابایی توسه چالک (استادان عزیز-احمد-غلامحسین-سعداله و…)بیش از ۸۰سال برای عروسیهای کیاسه و اطراف نواخته اندوموجب شادی مردم در عروسیها بوده اند .

شاید بیش از ۹۵درصد گالشهای اشکورکه دامداری را رها کرده اند در کوهپایه های مشرف به جلگه شرق گیلان ساکنند .غالبادارای باغ چای هستند .

 کلایی : 

 یعنی اهل کلا ( به فتح ک ) کلا یعنی زمین زراعتی همان ساکنان یک جا نشین  البرز از درفک  دیلمان تا مازندران . کلایی ها اهل زراعت و فنون مختلف بودند ولهجه خاصی داشتنداما اغلب کلاهیهای مهاجر اشکور در جلگه برنجکارند .

 ساکنان کیاسه مجموعه ای از گالش و کلایی را تشکیل می دهند . البته بعضی مثل آهنگران نه گالش بودندنه کلایی (  بکار بردن فعل گذشته به این دلیل است که دیگر از گالش و کلایی واز زبان و لهجه آنها چیززیادی  باقی نمانده است به جرات می توان گفت تقریبا همه بچه های از اشکور رفته امروزه فارسی صحبت می کنند!!!؟؟) .

  (لازم به یاد آوریست تالشها که ساکنان اکثرا کوههای غرب سفید رود  تا آستارا هستند تقریبا وجه اشتراکی با گالشها ندارند جز در بکار گیری مشترک بعضی کلمات . البته تالشها بیشتر سنن گذشته را حفظ کرده اند . آنها در نوع لباس زبان وسایل مورد استفاده نوع خانه عادات و فرهنگ منحصر به فرد هستند اما کوه نشینان از شرق سفید رود تا حدود ساری به طرز عجیبی در همه موارد وجه اشتراک دارند بجز زبان که از غرب به شرق از گیلکی به مازندرانی تغییر می کند .)

کیاسه جدید ۹۴

 کیاسه قدیم ۶۲

شمس الدین رجبی

سه شنبه ۲۹ اسفند ۱۳۹۱ ۱۵:۵۴

سلام محمد آقای عزیز
آغاز سال نو۱۳۹۲ را به شما دوست عزیز وخانواده محترمتان،اهالی سخت کوش و مهربان روستای کیاسه تبریک وتهنیت عرض مینمایم ،سالهای خوبی را برای همه شما عزیزان در آن دیار بکر وزیباآرزو مینمایم سر بلند باشیدوطنم !
گر تو سبزی ، سبزم
گر تو شادی، شادم
من ز شیرینی تو فرهادم
عید، آن روز مبارک بادم
که تو آبادی و من آزادم
……..
نوروز؛ یعنی: هیچ زمستانی ماندنی نیست….
طراوت بارانی و حیات بخش بهار نو گوارای وجود همه ی دوستان باد. سال نو و موسم سرسبزی طبیعت بر همگی مبارک

شمس الدین رجبی

جمعه ۱۳ اردیبهشت ۱۳۹۲ ۲۱:۵۳

سلام بر شما بزرگوار
مجددا” هفته گرامیداشت مقام ومنزلت معلم را به شما پیشکسوت عرصه تعلیم وتربیت تبریک وتهنیت عرض می نمایم
در همین راستا روز مادر و روز کارگر هم بر این عزیزان مبارکباد

فاطیما

جمعه ۱ آذر ۱۳۹۲ ۱۷:۳۳

سلام استاد
حالتون خوبه؟
ممنون بخاطر پست خوبتون.
با مفهوم کلاهی آشنا شدم.
لطفتان مستدام

جوانان متحد انزلی چی

دوشنبه ۱۸ آذر ۱۳۹۲ ۱۳:۵۷

بروزیم با یک نامه !
نظرتان برای مان مهم است

۱۰۷………

سه شنبه ۱۹ آذر ۱۳۹۲ ۱۰:۴۸

دلبسته ی کفشهایم بودم، کفش هایی که یادگار سال های نوجوانی ام بودند
دلم نمی آمد دورشان بیندازم
هنوز همان ها را می پوشیدم
اما کفش ها تنگ بودند و پایم را می زدند
قدم از قدم اگر بر می داشتم، زخمی تازه نصیبم می شد
سعی می کردم کمتر راه بروم زیرا که رفتن دردناک بود
.
.
می نشستم و زانوهایم را بغل می گرفتم
و می گفتم:
چقدر همه چیز دردناک است، چرا خانه ام کوچک است و شهرم و دنیایممی نشستم و می گفتم:
زندگیم بوی ملالت می دهد و تکرار …….
می نشستم و می گفتم:
خوشبختی تنها یک دروغ قدیمی است
می نشستم و به خاطر تنگی کفشهایم جایی نمیرفتم
قدم از قدم بر نمیداشتم و فقط می گفتم و می گفتم و می گفتم……………
.
.
پارسایی از کنارم رد شد
عجب ! پارسا پا برهنه بود و کفشی بر پا نداشت
مرا که دید لبخندی زد و گفت:
خوشبختی دروغ نیست ….!!!!!!!
اما شاید تو خوشبخت نشوی زیرا خوشبختی خطر کردن است
و زیباترین خطر؛ از دست دادن ………………………………………………!!!!!!!!
.
.
تا تو به این کفش های تنگ آویخته ای، برایت دنیا کوچک است و زندگی ملال آور
جرات کن و کفش تازه به پا کن.
شجاع باش و باور کن که بزرگتر شده ایرو به پارسا کردم، پوزخندی زدم و گفتم:
اگر راست می گویی پس خودت چرا کفش تازه به پا نمی کنی تا پا برهنه نباشی ….!!!!!!!!!!!!!!!؟؟؟؟؟؟؟؟؟
.
.
پارسا فروتنانه خندید و پاسخ داد:
من مسافرم و تاوان هر سفرم کفشی بود
که هر بار که از سفر برگشتم تنگ شده بود و پس هر بار دانستم که قدری بزرگتر شده امهزاران جاده را پیمودم و هزارها پای افزار را دور انداختم
تا فهمیدم بزرگ شدن بهایی دارد که باید آن را پرداخت
حالا دیگر هیچ کفشی اندازه ی من نیست…….وسعت زندگی هرکس به اندازه ی وسعت اندیشه ی اوست……….!!!!!!!!!!!!!روز خوبی داشته باشی