کیاسه – اشکور

مهر کیاسه بخش دوم

مهر امروز کیاسه :

هنوز مردم دنبال دانه های سرگردان فندق در کف باغ می گردند اما توقف کوتاهی درباغ دارند درخانه ها سرگرم در آوردن فندق از پوست هستند جمعیت بسیار کاهش یافته دیگر از قیل وقال باغ ها خبری نیست حدود ۸۰ درصد باغهادست نسل دوم یعنی وارثان شهر نشین است . همه رفته اند جز اندکی که کار عقب مانده دارند مانده اند . در این ماه محصولات دیگر مثل لوبیا با تولید بسیار کم ،  هم جمع آوری می شود. مدرسه چند سالی بسته بود اما امسال به همت ۴ دانش آموز باز شده است ۳ نفر از مازگا حدود ۱۰ کیلومتری کیاسه ، یکنفر کلاس یک از دو آب ، ۵ کیلومتری کیاسه . 

مهر دیروز کیاسه :

مهر ماه دراین جنگل انسان می جوشید (برای جمع آوری هیزم وبرگ )قیل وقالی بود مناطق مختلف این جنگل را که فقط از ممرز وبلوط است از بالا به پایین معرفی می کنم : تلای سر ، نقاره تلای سر ، بشکسه تله ، بزتلابن ، تول چشمه ، جارسر ، جارسر دره  ، جار سری دوراه  ، پیلاچوری تاک ، گره زیمی ، مالکی چشمه ، گنجی خون چشمه ، حیدری تله کر ، دودران  ، خرمن سورای سو  ، خرمن سورای جیر خرمن ، لشکومی دوراه ، لشکومی پشته راه ، لشکومی بونه راه ، جیر مازی چاله ی راه ، پنجه سنگه ، فوره تلابن ، رضاماواته ، قاسم ماواته ، قاسمی ماواته ، سلمانی ماواته ، قنبرخانی ماواته ، کردعلی ماواته ، علی مصطفی ماواته ، مشتی ابوالحسنی ماواته ، مرادی ماواته ، خلیلی ماواته ، عیسی ماواته ، مام رضا ماواته ، مصیبی ماواته ، مرادی ماواته ( زیر تول چوشمه ) ، میرزا خونی ماواته ، ممدلی ماواته  ……..

خرمن کوبی به وسیله گاو همچنان ادامه داشت . جنگل پراز آدم بود تا هیزم زمستان را جمع آوری کنند (هیمه فیچینی ) گروهی در جنگل در حال چیدن برگ برای ذخیره زمستان وانباشت آن روی درخت بودند (ولگ زنی ) . جمعی دیگر علفهای باقیمانده از علف بینی مازگا را که روی درخت گذاشته بودند با الاغ وقاطر به کیاسه می آوردند . گروهی باغها را از خار و خاشاک پاک می کردند .دامها کم کم از ارتفاعات پایین می آمدند . هربو چینی .  کونوس چینی ، میارخ چینی ، هالو چینی ، میالسک چینی در این ماه رواج داشت .روی بامها خاک کبود می ریختند وبام کوب می زدند تا در زمستان در مقابل آب غیر قابل نفوذ شود .ودر حدود ۳۰ سال پیش مدرسه با ۵ پایه ابتدایی و ۳ پایه راهنمایی شروع به کار می کرد .تغییر خیلی زیادی در جمعیت اتفاق نمی افتاد . برای زمستان ذخیره چند چیز ضروری بود . کاهدان پر از کاه . علفدان پراز علف . چند کوزه پر از قورمه . موکول (انبار گندم ) پر از گندم . صندوق برنج پر از برنج اکثرا شب برنج می خوردند و ظهر نان وصبحانه نان وپنیر یا دوراغ و یا گرماگوده پله ( پلو با کره ) . پول زیاد لازم نبود !! معاملات اغلب پایا پا بود .

واما وقتی برگ وهیزم جنگل قبلی تمام شد مردم به این جنگل یعنی جنگل لشکام رو آوردند ۹۹ در صد این جنگل از ممرز و بلوط است . شامل سرخه تله بن ، جور لشکوم ، جیر لشکوم ، نقارتلای سو ، آلوفکی دره ( آلو یعنی قراقوش یا عقاب طلایی در واقع آنجا آشیانه عقاب ها بود ) ، جیر مازه چاله ، جور مازه چاله ، قاسمی ماواته ، لشکومی ایسر ریز ، لشکومی اوسر ریز ، نومته کشه …..

عجیب است دوعکس بالایی و پایینی چقدر به هم شبیهند !!

این آخرین گندمی بود که توسط  آقای عباس یعقوبی در سال ۱۳۹۰ در کیاسه کاشته شد در حالی که  پنجاه سال پیش و چند سالی بعد از آن ده ها تن گندم و جو در کیاسه تولید می شد .

کومار :  واین از بقایای انبار موقت گندم و جوی تازه بریده شده که برای خرمن کوبی در مهر ماه درست شده . ( به آن کومار می گویند . کو یعنی کوپه مخروطی گندم و مار یعنی مادر که می شود مادر کوپه گندم که او را در بغل گرفته ومحافظت می کند )می بینید که سالها  استفاده نشده و به عنوان بخشی از اثر باستانی در آمده است  . میوه  تلیک  به آن جلوه ویژه ای بخشیده است .

نظرات :

نیما

سه شنبه ۱۴ آبان ۱۳۹۲ ۱۱:۱۲

سلام آقا چطوری می دونستی این پست رو کلا ترکوندی!!؟

مژگان آقاجان زاده کیاسه

شنبه ۲۵ آبان ۱۳۹۲ ۲۰:۲۰

سلام عجبا!!! فوق العاده بود خیلی بامزه و جالب نوشته بودی موفق باشی