حمام کیاسه (شاهکارمعماری) اما یک تراژدی
دردهه ۲۰ شمسی حاج سیدمرتضی موسوی ازقزوین چندمعماربرجسته به سرپرستی استادجبار را به کیاسه آورد و بنای حمام عمومی کیاسه راریخت استادتراب برمکوهی هم بااوهمکاری داشت حمامی که تا آن موقع اشکوربه خودندیده بود مکان آن دربالامحله معروف به حمامی سربود اما متاسفانه بیش از نیم قرن دوام نیاورد این یکی ازتراژدیهای معماری اشکور و کیاسه بود این بنا می توانست هزاران سال دوام بیاورد . متاسفانه این بنای زیبا وهنرمندانه ومحکم درزمکانی احداث شد که زمینش به آهستگی می لغزید این نکته ای بود که معماران نمی دانستند حمام حدودا ۷۰۰ مترزیربناداشت مصالح حمام ازآجرو آهک و ساروج بود
آهک را اینگونه تهیه می کردند : دررودخانه پینوندروخانه مردم سنگهای سفید راجمع آوری می کردند و درکوره ای که درآنجااحداث شده بود می پختند و آهک بدست می آوردند
اما کوره آجرپزی درمنطقه لات کیاسه داخل محوطه استادهانی بناشده بود و چون آن منطقه ازخاک رس تشکیل شده موقعیت مناسبی برای تولید آجربود .
ساروج رااینگونه تهیه می کردند که مردم درخرمن سوره که محل تجمع صدها گاو بود و پهن فراوان داشت پهن جمع می کردند و می سوزانیدند و خاکستر آن را با آهک مخلوط می کردند و ساروج تولید می شد که استحکام آن از سیمان هم بیشتراست .
ورودی حمام دارای راهرویی به عرض ۲ مترو طول ۱۰ متربود بعد واردرختکن می شدیم ۲ تارختکن وجودداشت که بالای آنها قوسی درست شده بود و بین دورختکن حوض بزرگی دایره ای بود که مردم موقع ورود وخروج پایشان را وارد حوض می کردند بعد واردراهرویی به عرض ۲متر و طول ۵ متر می شدیم که سمت چپ آن اتاقی بوده بنام تمبیرخانه دراین اتاق مردم برای ریختن موهای زایدشان از تمبیر ( واجبی ) استفاده می کردند که بوی تندآن همیشه درآن مسیر می پیچید . پس ازآن وارد سالن اصلی حمام می شدیم که دورتادورآن نشیمنگاه بلندی داشت و دارای قوس آجری زیبا دربالا ووسط این قوس سوراخی بوده و توسط شیشه خمیده پوشیده شده بود تانوربه داخل حمام بتابد روبرو خزینه بود به طول ۷ متر و عرض ۷ متر و ارتفاع ۶متر . درکف خزینه سوراخی بود وتشت مسی درآن تعبیه شده بود و زیرآن کوره وجودداشت که سوخت آن از هیزم تامین می شد کوره هم هواکشی از زمین ودودکشی ازبالا داشت خزینه دیگری درکنار اتاق اصلی حمام وجودداشت که البته همیشه تاریک و ترسناک بود این خزینه آب سردداشت برای زمانی بوده که کسی می خواسته دوش آب سردبگیرد ازخزینه آب گرم به سالن حمام هیج لوله یاشیری نبوده و مردم آب رامستقیما باتاس از خزینه برمی داشتند گاهی بعضی برای اینکه غسل شان درست باشد مستقیما به داخل خزینه فرومی رفتند ازمسائل بهداشتی آگاهی نداشتند آب این حمام از چشمه ای درمکانی بنام سلغوز تامین می شد که باسفال لوله کشی شده بود وطول آن بیش از ۱/۵ کیلو متربود .
روز جمعه مخصوص زنان روستابود که بسیارشلوغ می شد و قیل و قالی بود اما بقیه اوقات را مردان می توانستند استفاده کنند اولین بار مسؤولیت حمام به دست آقاجان خردمند سپرده شد بعدها بیشترین نگهداری ازحمام بوسیله قاسم قاسمی انجام گرفت و قنبرعلیزاده هم آخرین مسئول حمام بود تااینکه دردهه ۶۰ دراثر لغزش نامحسوس زمین حمام ترک برداشت . بسیارتاسف برانگیز شد . معماریی بی نظیرکه می توانست شاید هزاران سال دوام بیاورد فروریخت .
نظرنوه محترم حاج سید مرتضی موسوی
مطالب زیبایی درج کرده اید از زحمات شما ممنونم در ضمن با زحمات پدر بزرگم بیشتر آشنا میشویم . خدا همه کسانی که خیر بودند غریق رحمت بگرداند . کاش شما آقای آقاجان زاده یک عکس از خودت میگذاشتی شما که اینقدر زحمت میکشی لااقل شما را بیشتر میشناختیم . مطالب خیلی زیباست .خیلی لذت بردم از مطالب شما دستت درد نکند. من نوه اسید مرتضی هستم. سیدعلی اکبرموسوی