کیاسه – اشکور

۵۰ سال پیش : مسافرت از ییلاق (کیاسه) به گیلان

( سمت چپ پل ، قهوه خانه سی پرد قرارداشت که امروزه اثری از آن به چشم نمی خورد ) از کیاسه تا گیلان قهوه خانه ها عبارت بودند از : طوله ، جیرطوله ، سی پرد ( عکس زیر ) سلم دار ، دیورو ، سیاکشان ، پلام ، احمدی قاوخونه ، ….قاوخونه (قهوه خانه )محل هایی بود که مسافران خسته چوم می زدند ( استراحت می کردند )

 از نظر ما جهان به دو بخش ییلاق و گیلان تقسیم می شد ییلاق به زمین ناهموار و بدون ماشین و گیلان به زمین دشت و ماشین دار اطلاق می شد  . ماشین دوج تا طول لات می آمد ( ۵ کیلومتری رحیم آباد رودسر ) . نزدیک ترین جاده ماشین تا کیاسه حدود ۷۰ کیلومتر و پیاده ۲ روز کامل بود . کیاسه یک سپاهی دانش داشت و تا کلاس چهار باز بود .  من ۱۲ سالم بود هرگز ماشین  و برق و ….ندیده بودم . کلاس پنجم را  بایددر رودسر  ثبت نام می کردم و متفرقه  امتحان می دادم . بنابراین  صبح روز ۱۴ فروردین ۱۳۵۲  به همراه پدرم از کیاسه راه افتادم . مکان ها را اولین بار می رفتم بنابراین پدرم یکی یکی مکانهارابرایم معرفی می کرد .

 از کیاسه  به   سودراکون  ، سیادشتی کند سر ، سوموردو ن ، لیان دره  ( معتقدند پراز جن بود ) ، دو آو  ، انار تله  ،  هفت یتیم کش  ( معتقدند در این مکان ۷ تا یتیم را گردن زده بودند ) ،  ریابی پورد  ( گویا بیش از ۵۰ متر ارتفاع )  ، ریابی چشمه  ،  ریاب  ،  نقاره سنگانی کون  ،  بورچاله  ،  دول دولی پامقر ( جای پای اسب حضرت علی ع ) ، نی خانی چشمه  ،  زرده لرده  ، چمتودره  ،  سلم سو  ( پراز درختان سرو معطر ) ، طوله منگولی ( همیشه مخلوطی از گل و پهن تا زانو ) ، طوله  ،  قهوه خانه طوله  (۱۰ تا ۱۲ چای خوردیم و ۲ ریال پرداختیم ) بعد  شمشی  ،  جیرتوله  ،  روسکه خانی  ،  گندم کش  ، مریم چشمه  ، جوردشتی سو  ، جیردشتی سو  ، گرکن داره  ، پیچی کون  ، سی پرد  (محل برخوردآب کبود طولاروخانه و آب گل آلود کاکرود که پلورود را تشکیل می دهند ) انجیل کش  ،  بنی ویشته سنگی ور ( نوشته شده من زمانی ۱۰۰ تا تخم مرغ را یک قاز خریدم و اطفال نگه داشتم ) ، جورسلم دار  ، جیر سلم دار  ،  بی آوکوتی  ،  آود کل  ،  دیورود  ،  دوراهی خرماپشته  ، سیاکشانی آوه  ( آب معدنی ) ،  سیاه کشان  ( شب آنجا در کاروانسرای عزیز اتراق کردیم ) .

 پدرم هرآنچه در مسیرراه لازم بود برایم توضیح می داد من بسیار کنجکاو بودم و زیاد سوال میکردم یکی از سفارشات پدر این بود که  موقع ردشدن از کنار قاطر باید در قسمت بالایی بایستی اما من فقط ذوق دیدن ماشین داشتم احساس خستگی نمی کردم . صبح  بعد  ،  وایگونی تله  ( صخره عظیم که عبور، یک طرفه بود ولی چاربدارها همدیگر را نمی دیدند اما با صدای [ ها هی ] صدای هم را از طریق انعکاس می شنیدند و حق تقدم را رعایت می کردند . محلی که قاطر های زیادی پرت شده اند.) ،  پلام  ( وطن دوم اکثر کیاسه ایها ) ،  پلام دره  ، جیر پلومه  ، ناوشکنانی دره  ، گوزه لنگه آوی لک  (کنار آب ) ، سیجاره  ، سری به منزل سرگالش ابوالحسن کیاسه ای زدیم  ، بعد  توکولات  ،  قبرستان لات  ،  احمد ی قاوه خونه  ،  لاته  ، ( از سیجاره تا دیمابن متعلق به کیاسه است ) دیمابون  ، منزل سرگالش بخشعلی کیاسه ای چای خوردیم  ، خونکای سر  ،  زیارخون لات  ، بعد وارد راه دراز ی شدیم پر از گل و لجن ( من تازه فهمیدم که گیلان از گیل گرفته نشده بلکه از گل گرفته شده است ) دراز لات  ،  طول لات  . از طول لات که رد شدیم پدر جای چرخ ماشین را به من نشان داد حالا ترس از دیدن ماشین سراپایم را گرفته است . سموش  و  بنکسر را که رد کردیم  ،  به بند بن  رسیدیم در حالی که دستم  در دست پدرم بود چشمتان روز بد نبیند صدای غرشی به گوش رسید لحظه ای بعد غول بی شاخ ودم که دو مرد سبیلو ی شجاع داخل آن بودند با سر و صدا و بوی بد پیدا شد من ناگهان دست پدرم را رها کردم و به سمت بجار دویدم  ماشین دوج دور شد و من برگشتم ودرحالی که غرق در هیجان بودم از  دوراهی بالنگه  عبور کرده در تاریکی شب به  رحیم آباد  رسیدیم .

عبور و مرور ماشین ها ، بوی دود آنها ،  و بوق  و گردو خاکی که در رحیم آباد را ه می انداختند برایم تازگی داشت . شب در خانه اجاره ای علیرضا در رحیم آباد اتراق کردیم .  صبح ، دوشنبه بازارروز بود علیرضا بایک ریال برایم چیزی خرید که وقتی اولین لقمه رادر دهان گذاشتم دهانم یخ زد بنابراین از خوردنش امتناع کرد (بستنی )  رودخانه رحیم آباد را با ناو عبور کردیم و ۲ ریال به کاپیتان دادیم و به ماچیان  به قهوه خانه آقای مومنی رسیدیم پدرم نوشیدنی زرد رنگ گرفت من اولین جرعه ای که زدم کله ام با یک آروغ سوخت (کانادا) و دیگر نتوانستم بنوشم .پای پیاده  راه کانال جیرجوکول را در  پیش گرفتیم . پیاده تا غروب به جنگل انتهای روستای گرکرود به خانه داییم سلیم رفتیم خانه اش ته جنگل رودگوابر .  یعنی ۳ روز پیاده روی حدود  ۱۵۰ کیلومتر  .

دایی گفت محمد به صورت مستمع آزاد در مدرسه گرکرود درس بخواند وتاموقع امتحان  به رودسر برود این طور هم شد اما من هرروز ساعت ۵ صبح از خواب بیدار می شدم و در باغ چای کار می کردم و ۱۰ دقیقه به ۸  یک لقمه نان بدست ، همراه پسر دایی هم کلاسی ۱۰ کیلومتر را دوان دوان خود را به مدرسه می رساند یم یعنی یک کیلومتر در دقیقه . ظهر هم باید دوان دوان خود را به خانه  می رساندیم و سرپا غذایی می خوردیم و در باغ چای جان می کندیم وانتهای شب هم باید سوار دوج می شدیم و چای را تا ساعت ۱۲ شب تحویل کارخانه می دادیم در برگشت باید از جنگل سهمناک در تاریکی شب عبور می کرد یم تا خود را به خانه ، که در دل جنگل خوفناک بود می رسانید یم درس و کتاب فقط در مدرسه بود ولا غیر. زمان سپری شد تا وقت امتحان فرا رسید .

 مدرسه کوروش در رودسر . صبح و بعد از ظهر امتحان بود .من از آن جهنم دره شادی کنان خود را به رودسر رسانیدم و ۳ روز در خانه اجاره ای اسماعیل آقاجانی ماندیم به همراه همکلاسیهایم بلال و یونس .  وامتحان دادیم .

  ۳ روزی که محو تماشای ماشین ومغازه هایی که داخلش  جعبه هایی باآدمهای کوچک متحرک بود ( تلویزیون ) ،  زنان بدون روسری ! و مردمی که به هم سلام نمی گفتند نان های سفید و لباسهای شیک وبوی خوش بازار و خیلی چیزها شد . همه برایم عجیب بودند . نتیجه امتحانم را ۱۲ مهر۵۲ گرفتم . قبول خرداد .!

نظرات :